In de afgelopen jaren is het aantal Nederlanders dat kampt met chronische ziekten aanzienlijk toegenomen. Op 1 januari 2022 hadden meer dan 10,5 miljoen mensen in Nederland één of meer chronische aandoeningen [1]. Dat is maar liefst 59% van de Nederlandse bevolking. Een chronische aandoening is een aandoening waarbij er over het algemeen geen uitzicht is op volledig herstel. Een deel van deze ziekten is het gevolg van leefstijlkeuzes. In dit artikel vertellen we je meer over het ontstaan van leefstijl gerelateerde ziekten (leefstijlziektes) en het belang van preventief onderzoek voor een goede gezondheid.
Onderwerpen in dit artikel:
- Hoe ontstaan leefstijlziektes?
- Preventief onderzoek
- Leefstijlaanpassingen bij afwijkende waarden
- De rol van DNA onderzoek
Hoe ontstaan leefstijlziektes?
Leefstijlziektes zijn aandoeningen die (deels) ontstaan als gevolg van de manier waarop we leven en eten. Onder andere diabetes type 2, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker zijn hier voorbeelden van. Deze ziektes ontstaan niet van de ene op de andere dag, maar ontwikkelen zich geleidelijk door jarenlange blootstelling aan risicofactoren zoals ongezonde voeding, overmatig alcoholgebruik, roken, stress en een gebrek aan lichaamsbeweging. Dit proces vindt vaak ongemerkt plaats en symptomen ontstaan niet meteen maar pas na geruime tijd, soms wanneer het al te laat is. Wanneer nog geen sprake is van uiterlijk zichtbare of voelbare symptomen, kan de ziekte al wel in een voorstadium in het lichaam aanwezig zijn. Zo kan sprake zijn van verhoogde ontstekingswaarden in het bloed of veranderingen in de darmflora die kunnen wijzen op de ontwikkeling van een aandoening.
Preventief onderzoek
Voor het vroegtijdig opsporen van afwijkingen die kunnen wijzen op het ontstaan van ziekten, is preventief medisch onderzoek cruciaal. Bloed- on ontlastingonderzoek geven een betrouwbaar inzicht in je gezondheid waarmee je afwijkingen vroegtijdig in het vizier krijgt en kunt aanpakken.
Bloedonderzoek: Het bloed is de spiegel van de gezondheid en bevat de meeste gezondheidsinformatie. Bloedwaardes zoals cholesterolniveaus, glucosewaarden en ontstekingsmarkers kunnen informatie geven over een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes of chronische verstoringen.
Ontlastingsonderzoek: Dit onderzoek geeft informatie over de darmgezondheid. Je darmen bepalen voor een groot deel je algemene gezondheid. Verstoringen kunnen in darmen al snel ontstaan zonder dat je erg in hebt, en dit kan uiteindelijk leiden tot allerlei gezondheidsproblemen. Ervaar je darmklachten? Dan is het helemaal goed om je inzicht te krijgen in je darmgezondheid.
Leefstijlaanpassingen bij afwijkende waarden
Wanneer een preventief bloed- of ontlastingonderzoek afwijkende waarden aan het licht brengt, is het van belang om actie te ondernemen. Een belangrijke en eerste stap zijn dan aanpassingen in de leefstijl.
Voeding: Voor een goede gezondheid is een gezond en gebalanceerd voedingspatroon van groot belang. Bij afwijkende waarden is het van belang om de suiker- en vetinname te verlagen en te kiezen voor gezonde voeding voorzien van de juiste voedingsstoffen en vezels zoals groenten, fruit, volkoren granen, peulvruchten, noten en zaden.
Supplementen: In aanvulling op een gezond voedingspatroon kunnen ook supplementen, zoals vitamine D, probiotica en omega-3 vetzuren een ondersteunende rol spelen bij het verbeteren van de gezondheid. Ook zijn specifieke supplementen vaak heel gericht in te zetten om afwijkende waardes (vastgesteld door preventief onderzoek) te normaliseren, waardoor ze helpen om risico’s te beperken. Uiteraard heb je hier wel deskundig advies bij nodig.
Lichaamsbeweging en ontspanning: Naast gezonde voeding is ook lichaamsbeweging van groot belang voor een goede gezondheid. Regelmatige fysieke activiteit kan helpen bij het reguleren van de bloeddruk, suikerwaarden en een gezond gewicht. Zorg daarnaast voor voldoende ontspanning en vermijd stress zoveel mogelijk.
Aanpassingen in de leefstijl door middel van gezonde voeding, ondersteuning door supplementen en voldoende beweging en ontspanning kunnen helpen bij het normaliseren van afwijkende waarden en dragen bij aan preventie van toekomstige gezondheidsproblemen.
De rol van DNA onderzoek
Naast leefstijl wordt je gezondheid ook bepaald door je genen. In je DNA ligt bijvoorbeeld vast of je erfelijk gezien meer of minder risico hebt op veelvoorkomende aandoeningen, hoe je lichaam reageert op bepaalde voedingsmiddelen en voor welke medicijnen je gevoelig bent. DNA onderzoek geeft dit soort belangrijke informatie over jouw genetische aanleg. Dit inzicht weet je welke gezondheidsrisico’s je loopt op basis van jouw genen en welke leefstijlaanpassingen het meest effectief zullen zijn om deze risico’s te verminderen. Op basis van het resultaat en advies kun je zorgen voor maximale gezondheidswinst. Een DNA onderzoek is een waardevolle investering die je slechts één keer hoeft te doen, omdat je DNA gedurende je leven niet meer verandert.
Het mooie is dat je de uitslag bij elk preventief onderzoek kunt leggen om uiteindelijk een veel diepgaandere analyse van je gezondheid te krijgen.
Tot slot
Bloed- en ontlastingsonderzoeken, aangevuld met DNA-onderzoek, vormen samen een zeer krachtige manier om inzicht te krijgen in de eigen gezondheid. De onderzoeken helpen bij het vroegtijdig opsporen van ziekten en dragen hierdoor bij aan een preventieve aanpak en behoud van een goede gezondheid. Daarnaast kun je op basis van de resultaten je leefstijl aanpassen voor maximale gezondheidswinst en de meest optimale kwaliteit van leven. DNA onderzoek is slechts één keer nodig. Het is aan te raden om bloed- en ontlastingsonderzoeken (jaarlijks) te herhalen.
