Het menselijk lichaam is de thuisbasis van een fascinerende en complexe wereld van micro-organismen, die bekend staan als het microbioom. Deze micro-organismen, en vooral bacteriën, spelen een essentiële rol in onze gezondheid. In dit artikel vertellen we je meer over de bacteriën in het microbioom, waarom een goede balans zo belangrijk is en hoe je hiervoor zorgt.

Onderwerpen in dit artikel:

• Wat is het microbioom?
• Soorten microbioom bacteriën
• Zorg voor een gezond microbioom
• Je microbioom meten

Wat is het microbioom?

Het microbioom verwijst naar de enorme collectie aan micro-organismen zoals bacteriën, schimmels gisten en virussen die in en op ons lichaam leven. Deze bevinden zich in de darmen, maar daarnaast ook op de huid, in de mond en andere slijmvliezen. Bacteriën zijn de grootste groep aan micro-organismen in het microbioom. In onze darmen alleen al bevinden zich biljoenen bacteriën, verdeeld over honderden verschillende soorten. Gezamenlijk wegen ze zo’n 1 tot 2 kilogram. De bacteriën in de darmen helpen bij de spijsvertering, produceren vitaminen en ondersteunen het immuunsysteem door ons te beschermen tegen schadelijke ziekteverwekkers. Ieder microbioom is anders en bestaat uit verschillende soorten bacteriën. Bij de meeste mensen zijn er 30 tot 50 aan dezelfde soorten bacteriën aanwezig, maar de 400 tot 600 overige soorten kunnen enorm variëren. Voor een gezond microbioom is de juiste balans tussen verschillende soorten bacteriën van belang. Hoewel een groot aantal bacteriën gunstig voor de gezondheid zijn, kunnen bepaalde soorten bacteriën schadelijk worden als het evenwicht wordt verstoord.

Soorten microbioom bacteriën

Zoals gezegd kunnen er vele verschillende soorten bacteriën aanwezig zijn in het microbioom, die alleen verschillende en belangrijke rollen spelen. Enkele van de meest invloedrijke zijn:

Firmicutes bacteriën: Dit is de meest voorkomende bacteriën groep die voorkomt bij de Westerse bevolking. De groep bestaat uit verschillende bacteriën waarvan de meest bekende de Faecalibacterium prausnitzii is. Deze bacteriesoort staat bekend om zijn ontstekingsremmende werking en kan som wel tot 20% van alle bacteriën in de darmen uitmaken. Andere soorten in de Firmicutes groep zijn onder andere Blautia, Dorea, Sarcina en Lactobacillus.

Lactobacillus: Deze bacterie is bekend vanwege zijn rol in de productie van melkzuur en helpt bij de spijsvertering. De bacterie komt vaak voor in gefermenteerde voedingsmiddelen zoals yoghurt en zuurkool.

Bifidobacterium: Deze bacterie helpt bij de afbraak van vezels en ondersteunt een gezonde darmwand. Bifidobacterium is essentieel voor het produceren van korteketenvetzuren, die verstoringen kunnen verminderen.

Escherichia coli (E. coli): E. coli-bacteriën spelen een rol bij het handhaven van een gezond darmmilieu. Sommige stammen kunnen schadelijk zijn.

Bacteroidetes: Na Firmicutes is Bacteroidetes de meest voorkomende groep bij de Westerse bevolking. Veelvoorkomende bacteriën in deze groep zijn Alistipes en Prevotella. Een groot deel van deze bacteriën is van belang voor een goed werkende spijsvetering. 

Zorg voor een gezond microbioom

Een gezond microbioom bestaat uit een rijke diversiteit en de juiste balans aan ‘goede’ en ‘slechte bacteriën. Het evenwicht tussen de verschillende bacteriën bepaalt hoe goed ons lichaam functioneert. Een gezond microbioom is van onschatbare waarde en draagt op verschillende manieren bij aan een goede gezondheid. Het zorgt voor een goede spijsvertering, energieproductie, gezonde darmen en een goed werkend immuunsysteem. Een onevenwichtig microbioom waarbij de slechte bacteriën de overhand hebben kan bijdragen aan uiteenlopende gezondheidsongemakken waaronder het ontstaan van chronische aandoeningen zoals bloedsuiker, inflammatoire darmongemakken en obesitas.

Er zijn vele verschillende factoren van invloed op de darmflora, bijvoorbeeld wat je eet, drinkt, of je rookt, hoeveel stress je hebt en welke medicatie je gebruikt.

Zorg voor een gezonde basis en daarmee een gezond microbioom met behulp van de volgende richtlijnen:
Voeding: Zorg voor een gevarieerd dieet dat rijk is aan vezels, groenten, fruit en volkoren granen.

Probiotica en prebiotica: Probiotica zijn goede bacteriën die je via supplementen of gefermenteerd voedsel zoals kefir en kimchi en kunt innemen. Prebiotica die voorkomen in graanproducten, groenten, fruit, noten en peulvruchten voeden deze bacteriën en stimuleren hun groei.

Vermijd of beperk antibiotica: Overmatig gebruik van antibiotica kan het microbioom verstoren. Gebruik ze alleen wanneer echt nodig.

Leefstijl: Een gezond microbioom is gebaat bij een gezonde leefstijl die bestaat uit voldoende slaap, regelmatige beweging en stressmanagement dragen bij aan een gezond microbioom.

Microbioom meten

Zoals je hiervoor hebt kunnen lezen houden verschillende gezondheidsaspecten verband met de gezondheid van je microbioom. Inzicht in de samenstelling van je microbioom leert je dan ook veel over je algehele gezondheid. Het is mogelijk om je microbioom te laten meten door middel van onderzoek. Met een microbioom onderzoek kun je door middel van een monster van je ontlasting de samenstelling van je darmbacteriën in kaart te brengen. Dit kan waardevolle inzichten bieden, vooral bij ongemakken zoals een opgeblazen gevoel, vermoeidheid of onverklaarbare gewichtstoename en andere symptomen die kunnen duiden op disbalans in de darmen.

Tot slot

Je microbioom is een levend ecosysteem dat essentieel is voor een goede gezondheid. Door goed voor de bacteriën in je microbioom te zorgen met behulp van de juiste voeding en leefstijlkeuzes, kun je je energieniveau verhogen, je immuunsysteem versterken en je algehele welzijn verbeteren. Investeer in je microbioom voor een gezonder en gelukkiger leven.