Hoe werkt mijn schildklier?
De schildklier is een vlindervormig orgaan dat zich aan de voorkant van de hals bevindt, direct boven het kuiltje in je hals. De ‘vleugels’ van de schildklier worden gevormd uit twee kwabben die links en rechts van de luchtpijp liggen en door middel van een smalle brug met elkaar verbonden zijn. De schildklier weegt zo’n tien tot twintig gram en beweegt bij het slikken mee met het strottenhoofd. In geval van een gezonde schildklier zie of voel je deze nauwelijks.
Wat doet de schildklier?
De schildklier produceert belangrijke schildklierhormonen: thyroxine (T4) en tri-jodothyronine (T3). Deze hormonen beïnvloeden vrijwel alle organen en lichaamsweefsels en spelen een essentiële rol bij de stofwisseling, groei en geestelijke ontwikkeling.
De schildklier beïnvloedt onder andere:
- De opname en verbranding van voedingsstoffen
- Temperatuurregulatie
- Eetlust
- Bloeddruk en hartslag
- Concentratievermogen
De werking van de schildklier wordt gereguleerd door de hypothalamus en de hypofyse in de hersenen. Bij een goede werking worden er voldoende hormonen aangemaakt en afgegeven aan het bloed, dat deze transporteert naar weefsels en organen. Het lichaam houdt zelf de hormoonbalans in stand: is er te weinig schildklierhormoon in het bloed, dan stimuleren hypothalamus en hypofyse de schildklier om meer te produceren — en andersom.
Een te trage of te snelle schildklier
Te trage schildklier (hypothyreoïdie)
Bij een te traag werkende schildklier wordt er te weinig schildklierhormoon aangemaakt. Hierdoor vertraagt de stofwisseling en verlopen lichaamsprocessen langzamer. Oorzaken kunnen onder andere zijn:
- De auto-immuunziekte van Hashimoto
- Een ontsteking van de schildklier
- Bijwerking van medicatie
- Een aangeboren afwijking
Veelvoorkomende klachten bij een trage schildklier:
- Gewichtstoename
- Een droge huid
- Vermoeidheid en vergeetachtigheid
- Haarverlies
- Spierpijn
- Het continu koud hebben
Te snelle schildklier (hyperthyreoïdie)
Wanneer er te veel schildklierhormoon wordt aangemaakt, spreken we van een te snel werkende schildklier. De stofwisseling werkt dan sneller dan normaal. Oorzaken zijn onder andere:
- De auto-immuunziekte van Graves
- Een schildklierontsteking
Typische klachten bij een te snelle schildklier zijn:
- Gewichtsafname
- Een klamme huid
- Uitputting en slapeloosheid
- Spierzwakte
- Het vaak warm hebben
- Diarree
Diagnose en behandeling
Een afwijking in de werking van de schildklier kan leiden tot uiteenlopende klachten. Om een schildklieraandoening te diagnosticeren is bloedonderzoek essentieel. Via een Vrij T4-test wordt gemeten hoeveel schildklierhormoon T4 beschikbaar is in het bloed:
- Een lage T4-waarde wijst op een trage schildklier
- Een hoge T4-waarde wijst op een te snelle schildklier
Deze meting is onderdeel van de Premium Health Check.
Bij een afwijkende schildklierwerking is het belangrijk om samen met een specialist te bepalen welke medicatie nodig is en in welke dosering. Ook is een gezonde leefstijl belangrijk: gevarieerd eten, voldoende bewegen en aandacht voor een fit lichaam dragen bij aan het herstellen van de balans.