Alkalische fosfatase: Wat zegt deze waarde over je gezondheid?
Alkalische fosfatase is een enzym dat fosfaatgroepen van verschillende moleculen kan verwijderen, zoals eiwitten en nucleotiden. Dit proces heet defosforylering en levert doorgaans energie op. Alkalische fosfatase komt in grote hoeveelheden voor in cellen die bot aanmaken, en ook in de gal en lever. Kleinere hoeveelheden worden aangetroffen in de darmen en placenta.
Voor gezonde botten, gal en lever is het van belang dat het niveau van alkalische fosfatase stabiel blijft. Zowel een verhoogd als een verlaagd niveau kan wijzen op onderliggende gezondheidsproblemen.
Alkalische fosfatase testen
Bij verdenking op aandoeningen van de lever, galwegen of het botweefsel kan een bloedtest worden uitgevoerd om de waarde van alkalische fosfatase in beeld te brengen. Bij een gezonde lever en gezond botweefsel ligt deze waarde doorgaans onder de 125 IU/l.
Verhoogd alkalische fosfatase
Een verhoogde waarde van alkalische fosfatase kan meerdere oorzaken hebben, zoals:
- Een slecht functionerende lever
- Een verstopping in de galwegen
- Verhoogde botactiviteit (bijvoorbeeld bij botgroei of botziekte)
Om de oorzaak van een verhoging vast te stellen, wordt alkalische fosfatase vaak gemeten in combinatie met andere bloedwaarden zoals Gamma-GT, ALAT en ASAT. Wordt naast een verhoogde alkalische fosfatase ook een verhoogde Gamma-GT gemeten? Dan kan er sprake zijn van een leveraandoening.
Verlaagd alkalische fosfatase
Ook een te lage waarde kan gezondheidsklachten veroorzaken. Mogelijke oorzaken van een verlaagde alkalische fosfatase zijn:
- Een tekort aan magnesium
- Een tekort aan vitamine D
- Een traag werkende schildklier
Afhankelijk van de uitkomst van de bloedtest en eventueel aanvullend onderzoek, kan de onderliggende oorzaak worden vastgesteld. Op basis daarvan kan met aanpassingen in voeding, leefstijl of het gebruik van medicatie worden gewerkt aan het herstellen van een gezonde alkalische fosfatasewaarde.
Alkalische fosfatase is een van de vele bloedwaarden die worden gemeten in de Premium Health Check, samen met onder andere Gamma-GT, ASAT, ALAT en vitamine D.