Bij overgewicht denken we vaak aan een verhoogd risico op diabetes, hart- en vaatziekten of gewrichtsproblemen. Maar wist je dat overtollig lichaamsvet ook invloed kan hebben op het immuunsysteem? Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat overgewicht, vooral wanneer er veel vet rondom de buikorganen aanwezig is, kan samengaan met langdurige, laaggradige ontstekingsactiviteit in het lichaam.

Dit worden ook wel stille ontstekingen genoemd. Anders dan bij een acute ontsteking, zoals een infectie of verwonding, merk je hier meestal weinig direct van. Toch kunnen deze ontstekingsprocessen op de lange termijn samenhangen met veranderingen in de stofwisseling en een verhoogd risico op verschillende chronische aandoeningen.

Maar hoe ontstaat deze ontstekingsactiviteit precies? Welke rol spelen vetcellen, het immuunsysteem en ontstekingsstoffen? En wat kan bloedonderzoek hierover vertellen?

In het kort

• Overgewicht, vooral een verhoogde hoeveelheid visceraal buikvet, wordt regelmatig geassocieerd met chronische laaggradige ontstekingsactiviteit.
• Vetweefsel is niet alleen een opslagplaats voor energie, maar ook een actief orgaan dat hormonen en signaalstoffen produceert.
• Bij een toename van vetweefsel kunnen veranderingen ontstaan in de activiteit van immuuncellen en de productie van ontstekingsstoffen.
• Ontstekingsstoffen zoals TNF-alfa en interleukine-6 spelen een rol bij de communicatie tussen het immuunsysteem en andere lichaamsweefsels.
• Laaggradige ontstekingsactiviteit wordt in verband gebracht met insulineresistentie, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten.
• Met bloedonderzoek kunnen bepaalde ontstekingsmarkers worden gemeten, zoals CRP, hs-CRP, BSE, fibrinogeen, TNF-alfa en interleukine-6.
• De Bloed Health Check van Perfect Lab bevat standaard CRP en kan worden uitgebreid met aanvullende ontstekingsmarkers.
• Een verhoogde ontstekingswaarde betekent niet automatisch dat overgewicht de oorzaak is. De resultaten moeten altijd in samenhang met andere gezondheidsgegevens worden beoordeeld.

Wat zijn stille ontstekingen?

Ontstekingen zijn een belangrijk onderdeel van ons afweersysteem. Wanneer het lichaam te maken krijgt met een infectie, verwonding of andere bedreiging, wordt het immuunsysteem geactiveerd. Verschillende afweercellen en signaalstoffen werken samen om de oorzaak aan te pakken en beschadigd weefsel te herstellen.

Bij een acute ontsteking ontstaan vaak herkenbare verschijnselen, zoals roodheid, zwelling, warmte, pijn of koorts.

Bij chronische laaggradige ontstekingsactiviteit verloopt dit proces anders. Het immuunsysteem kan gedurende langere tijd licht verhoogd actief zijn, zonder dat duidelijke ontstekingsverschijnselen aanwezig zijn.

Deze vorm van ontstekingsactiviteit wordt daarom ook wel een stille ontsteking genoemd.

De term verwijst niet naar één specifieke aandoening, maar beschrijft een toestand waarin bepaalde ontstekingsprocessen langdurig actief kunnen zijn.

Een belangrijke factor die hiermee in verband wordt gebracht, is de hoeveelheid en de verdeling van lichaamsvet.

Welke rol speelt vetweefsel bij ontstekingen?

Vetweefsel wordt vaak gezien als een opslagplaats voor overtollige energie. Toch heeft het veel meer functies. Het is een actief orgaan dat voortdurend communiceert met andere delen van het lichaam.

Vetcellen produceren verschillende hormonen en signaalstoffen die onder andere betrokken zijn bij:

• De regulatie van de energiebalans;
• Het hongergevoel en verzadiging;
• De gevoeligheid voor insuline;
• De stofwisseling van vetten en glucose;
• De communicatie met het immuunsysteem;
• De regulatie van ontstekingsprocessen.

Wanneer de hoeveelheid vetweefsel toeneemt, kunnen ook de eigenschappen van dit weefsel veranderen.

Vooral bij langdurige ophoping van overtollig vet kunnen vetcellen groter worden en kunnen meer immuuncellen zich in het vetweefsel verzamelen. Hierdoor verandert de lokale omgeving van het vetweefsel en kunnen ontstekingsprocessen worden geactiveerd.

Hoe kan overgewicht laaggradige ontstekingen veroorzaken?

De relatie tussen overgewicht en ontsteking is complex. Onderzoekers bestuderen verschillende mechanismen die verklaren waarom overtollig vetweefsel kan samengaan met een verhoogde ontstekingsactiviteit.

Vergrote vetcellen en immuunactivatie

Wanneer het lichaam gedurende langere tijd meer energie opslaat dan het verbruikt, kunnen vetcellen in omvang toenemen.

Deze vergroting kan gepaard gaan met veranderingen in de bloedvoorziening, zuurstofbeschikbaarheid en stofwisseling binnen het vetweefsel.

Daardoor kunnen signalen ontstaan die immuuncellen aantrekken.

Vooral macrofagen, een type witte bloedcel, spelen hierbij een belangrijke rol. Ze helpen normaal gesproken bij het opruimen van beschadigde cellen en het reguleren van afweerreacties.

In vetweefsel dat sterk in omvang is toegenomen, kunnen macrofagen echter meer ontstekingsbevorderende stoffen produceren.

Hierdoor kan een langdurige, laaggradige ontstekingsreactie ontstaan.

De productie van ontstekingsstoffen

Vetcellen en immuuncellen communiceren via verschillende signaalstoffen. Een aantal hiervan wordt ook wel cytokinen genoemd.

Bij ontstekingsprocessen in vetweefsel spelen onder andere de volgende stoffen een rol:

• TNF-alfa (tumornecrosefactor-alfa): een ontstekingsbevorderende signaalstof die onder andere wordt geproduceerd door immuuncellen.
• Interleukine-6 (IL-6): een cytokine dat betrokken is bij immuunreacties en de aansturing van bepaalde ontstekingsprocessen.
• Leptine: een hormoon dat vooral door vetcellen wordt geproduceerd en betrokken is bij verzadiging, energiebalans en immuunregulatie.
• Adiponectine: een hormoon uit vetweefsel dat onder andere betrokken is bij de insulinegevoeligheid en stofwisseling.

Bij bepaalde vormen van overgewicht worden hogere concentraties van ontstekingsbevorderende signaalstoffen en lagere concentraties adiponectine waargenomen.

Deze veranderingen kunnen invloed hebben op processen buiten het vetweefsel, waaronder de glucose- en vetstofwisseling.

Visceraal buikvet

Niet alleen de hoeveelheid lichaamsvet is belangrijk, maar ook de plaats waar het zich bevindt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen onderhuids vetweefsel en visceraal vetweefsel.

Onderhuids vet bevindt zich direct onder de huid. Visceraal vet ligt dieper in de buikholte, rondom organen zoals de lever en darmen.

Vooral een verhoogde hoeveelheid visceraal vet wordt in onderzoek geassocieerd met metabole afwijkingen en laaggradige ontstekingsactiviteit.

Via de bloedcirculatie kunnen stoffen uit dit vetweefsel invloed hebben op onder andere de lever, waar belangrijke ontstekingseiwitten worden geproduceerd.

Dat verklaart mede waarom de buikomvang, naast het lichaamsgewicht, relevante informatie kan geven over de metabole gezondheid.

Wat is de relatie tussen ontstekingen en de stofwisseling?

Chronische laaggradige ontstekingsactiviteit wordt onderzocht vanwege de mogelijke invloed op verschillende stofwisselingsprocessen.

Vooral de relatie met insulineresistentie, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten krijgt veel aandacht.

Insulineresistentie

Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat glucose vanuit het bloed door lichaamscellen kan worden opgenomen.

Bij insulineresistentie reageren cellen minder goed op de werking van insuline. Het lichaam moet dan vaak meer insuline produceren om de bloedsuikerspiegel te reguleren.

Bepaalde ontstekingsstoffen, waaronder TNF-alfa, kunnen de signaalroutes beïnvloeden waarmee insuline zijn werking uitoefent.

Hierdoor kunnen ontstekingsprocessen bijdragen aan een verminderde insulinegevoeligheid.

Andersom kunnen veranderingen in de stofwisseling ook de ontstekingsactiviteit beïnvloeden. Het gaat dus om een wisselwerking, waarbij meerdere factoren betrokken zijn.

Diabetes type 2

Overgewicht, vooral een verhoogde hoeveelheid buikvet, is een belangrijke risicofactor voor diabetes type 2.

Wanneer insulineresistentie langdurig aanwezig is, kan het lichaam steeds meer moeite krijgen om de bloedsuikerspiegel binnen normale grenzen te houden.

Laaggradige ontstekingsactiviteit kan bij dit proces een rol spelen, maar is niet de enige oorzaak. Ook erfelijke aanleg, lichamelijke activiteit, voeding en andere gezondheidsfactoren zijn belangrijk.

Hart- en vaatziekten

Ook bij hart- en vaatziekten spelen ontstekingsprocessen een rol.

Bij aderverkalking hopen onder andere cholesterolrijke deeltjes en immuuncellen zich op in de vaatwand. Hierdoor kunnen ontstekingsreacties ontstaan die bijdragen aan de ontwikkeling en verandering van atherosclerotische plaques.

Mensen met overgewicht hebben daarnaast vaker andere risicofactoren, zoals een verhoogde bloeddruk, ongunstige cholesterolwaarden en insulineresistentie.

De combinatie van deze factoren kan het cardiovasculaire risico verhogen.

Kun je stille ontstekingen voelen?

Een belangrijk kenmerk van laaggradige ontstekingsactiviteit is dat deze meestal geen duidelijke, specifieke klachten veroorzaakt.

Sommige mensen met overgewicht ervaren bijvoorbeeld vermoeidheid, een verminderd energieniveau of andere gezondheidsklachten. Deze klachten kunnen echter verschillende oorzaken hebben.

Je kunt daarom niet op basis van symptomen vaststellen of er sprake is van laaggradige ontstekingsactiviteit.

Ook betekent overgewicht niet automatisch dat iemand verhoogde ontstekingswaarden heeft. De hoeveelheid lichaamsvet, vetverdeling, genetische aanleg en algemene metabole gezondheid verschillen sterk per persoon.

Bloedonderzoek kan aanvullende informatie geven over bepaalde ontstekingsprocessen, maar kan niet zelfstandig aantonen waardoor deze ontstaan.

Welke ontstekingsmarkers kunnen worden gemeten?

Er bestaan verschillende biomarkers die informatie geven over ontstekingsactiviteit in het lichaam.

Sommige markers reageren vooral op acute ontstekingen, terwijl andere ook bij langdurige laaggradige ontstekingsprocessen kunnen veranderen.

Daarnaast zijn er signaalstoffen die rechtstreeks betrokken zijn bij de communicatie tussen immuuncellen en andere lichaamsweefsels.

CRP (C-reactief proteïne)

CRP is een eiwit dat voornamelijk door de lever wordt geproduceerd als reactie op ontstekingssignalen.

Wanneer het immuunsysteem wordt geactiveerd, kan de CRP-concentratie in het bloed toenemen.

Een verhoogde CRP-waarde kan onder andere voorkomen bij:

• Infecties;
• Acute ontstekingen;
• Chronische ontstekingsaandoeningen;
• Weefselschade;
• Bepaalde vormen van laaggradige ontstekingsactiviteit.

Bij mensen met overgewicht worden gemiddeld vaker licht verhoogde CRP-waarden gevonden. Dit kan samenhangen met ontstekingssignalen afkomstig uit het vetweefsel.

CRP is echter geen specifieke marker voor ontstekingen door overgewicht. Ook andere processen kunnen de waarde verhogen.

Bij de Bloed Health Check van Perfect Lab wordt CRP standaard gemeten. Daarmee krijg je informatie over de aanwezigheid van bepaalde ontstekingsreacties in het lichaam.

Een normale CRP-waarde sluit laaggradige ontstekingsactiviteit niet volledig uit, omdat kleine verschillen met een standaard CRP-meting niet altijd goed zichtbaar zijn.

hs-CRP (high-sensitivity CRP)

Hs-CRP meet hetzelfde eiwit als de standaard CRP-test, maar gebruikt een gevoeligere analysemethode.

Hierdoor kunnen ook lage CRP-concentraties nauwkeurig worden gemeten.

Dat maakt hs-CRP interessant bij onderzoek naar laaggradige ontstekingsactiviteit en als aanvullende marker bij de beoordeling van het risico op hart- en vaatziekten.

Binnen cardiovasculaire risicobeoordeling worden vaak de volgende categorieën gehanteerd:

• Lager dan 0,5 mg/L: relatief laag cardiovasculair ontstekingsrisico.
• 1 tot 3 mg/L: gemiddeld relatief risico.
• Hoger dan 3 mg/L: verhoogd relatief risico.

Deze indeling geldt alleen binnen de juiste klinische context. Een verhoogde hs-CRP-waarde kan bijvoorbeeld ook ontstaan door een infectie of andere ontstekingsaandoening.

Bij waarden boven 10 mg/L moet onder andere aan een acute ontstekingsreactie worden gedacht en kan herhaling op een geschikt moment nodig zijn.

Hs-CRP kan dus aanvullende informatie geven over laaggradige ontstekingsactiviteit, maar stelt geen diagnose en bepaalt niet zelfstandig het risico op hart- en vaatziekten.

BSE (bezinkingssnelheid)

BSE staat voor bezinkingssnelheid van erytrocyten, oftewel rode bloedcellen.

Bij deze test wordt gemeten hoe snel rode bloedcellen in een bepaalde tijd naar de bodem van een buis zakken.

Tijdens ontstekingsprocessen kunnen veranderingen ontstaan in bepaalde bloedeiwitten. Hierdoor kunnen rode bloedcellen gemakkelijker samenklonteren en sneller bezinken.

Een verhoogde BSE kan daarom wijzen op ontstekingsactiviteit.

De waarde wordt echter beïnvloed door verschillende factoren, waaronder:

• Leeftijd;
• Geslacht;
• Bloedarmoede;
• Zwangerschap;
• Bepaalde bloedeiwitten;
• Chronische aandoeningen.

Bij mensen met overgewicht kan de BSE soms verhoogd zijn, maar de test is onvoldoende specifiek om laaggradige ontstekingen door overgewicht vast te stellen.

BSE wordt vooral gebruikt als aanvullende marker wanneer er een medische aanleiding is om ontstekingsprocessen verder te onderzoeken.

Fibrinogeen

Fibrinogeen is een eiwit dat door de lever wordt geproduceerd en een belangrijke rol speelt bij de bloedstolling.

Wanneer er een beschadiging van een bloedvat optreedt, wordt fibrinogeen omgezet in fibrine. Dit helpt bij het vormen van een bloedstolsel.

Daarnaast is fibrinogeen een zogenoemd acute-fase-eiwit. Dat betekent dat de concentratie kan toenemen tijdens ontstekingsreacties.

Bij overgewicht en bepaalde metabole aandoeningen worden soms hogere fibrinogeenwaarden gevonden.

Omdat fibrinogeen betrokken is bij zowel ontstekingsprocessen als de bloedstolling, wordt het ook onderzocht in relatie tot cardiovasculaire gezondheid.

Een verhoogde waarde kan echter meerdere oorzaken hebben en is geen directe maat voor de ernst van laaggradige ontstekingen.

TNF-alfa (tumornecrosefactor-alfa)

TNF-alfa is een signaalstof van het immuunsysteem die betrokken is bij het reguleren en versterken van ontstekingsreacties.

De stof wordt onder andere geproduceerd door macrofagen.

Bij overgewicht kunnen veranderingen in het vetweefsel samengaan met een verhoogde lokale productie van TNF-alfa.

Deze ontstekingsstof is interessant omdat zij invloed kan hebben op verschillende processen, waaronder:

• De activatie van immuuncellen;
• Ontstekingsreacties in het vetweefsel;
• De communicatie tussen cellen;
• Bepaalde signaalroutes die betrokken zijn bij insulinegevoeligheid.

TNF-alfa speelt daarmee een rol in de wetenschappelijke verklaring voor het verband tussen overgewicht, ontstekingsactiviteit en metabole veranderingen.

Het meten van TNF-alfa in bloed is echter specialistisch. De concentratie in het bloed weerspiegelt niet altijd de activiteit binnen het vetweefsel.

Daarom wordt TNF-alfa niet standaard gebruikt om laaggradige ontstekingen bij overgewicht vast te stellen.

Interleukine-6 (IL-6)

Interleukine-6, meestal afgekort als IL-6, is een cytokine dat betrokken is bij de communicatie tussen het immuunsysteem en verschillende lichaamsweefsels.

IL-6 kan onder andere worden geproduceerd door immuuncellen, vetweefsel en spiercellen.

Een belangrijke functie van IL-6 is de regulatie van bepaalde ontstekingsreacties. Zo kan IL-6 de lever stimuleren om acute-fase-eiwitten, waaronder CRP, te produceren.

Bij een toegenomen hoeveelheid vetweefsel kan de productie van IL-6 veranderen. Hierdoor kan het bijdragen aan de laaggradige ontstekingsactiviteit die bij sommige mensen met overgewicht wordt gezien.

Tegelijkertijd heeft IL-6 niet uitsluitend een ontstekingsbevorderende werking.

Tijdens lichamelijke inspanning kunnen spieren bijvoorbeeld tijdelijk IL-6 produceren. Deze reactie maakt deel uit van de normale fysiologische aanpassing aan beweging en heeft een andere betekenis dan aanhoudende ontstekingsactiviteit.

De interpretatie van IL-6 is daarom complex en sterk afhankelijk van de omstandigheden.

Een enkele IL-6-meting kan niet betrouwbaar vaststellen of iemand chronische laaggradige ontstekingen heeft.

Wat is het verschil tussen deze ontstekingsmarkers?

Hoewel alle genoemde biomarkers verband houden met ontstekingsprocessen, meten ze niet hetzelfde.

CRP en hs-CRP meten hetzelfde ontstekingseiwit, maar verschillen in meetgevoeligheid.

BSE geeft indirect informatie over veranderingen in de samenstelling van het bloed, terwijl fibrinogeen betrokken is bij zowel ontsteking als bloedstolling.

TNF-alfa en IL-6 zijn cytokinen die een rol spelen bij het aansturen van immuunreacties.

Het combineren van meerdere markers kan in specifieke situaties aanvullende informatie opleveren. Toch betekent het meten van meer biomarkers niet automatisch dat een diagnose nauwkeuriger wordt.

Vooral bij laaggradige ontstekingsactiviteit is het belangrijk dat de keuze voor aanvullend onderzoek aansluit op de persoonlijke situatie en de klinische vraag.

Welke invloed heeft voeding op laaggradige ontstekingen?

Voeding speelt een belangrijke rol bij de energiebalans en metabole gezondheid.

Onderzoek laat zien dat bepaalde voedingspatronen samenhangen met verschillen in ontstekingsmarkers, waaronder CRP.

Vooral voedingspatronen met veel plantaardige voedingsmiddelen, voldoende vezels en overwegend onverzadigde vetten worden in verband gebracht met gunstige metabole gezondheidsuitkomsten.

Voedingsvezels

Voedingsvezels komen onder andere voor in:

• Volkoren graanproducten;
• Groenten;
• Fruit;
• Peulvruchten;
• Noten;
• Zaden.

Vezels ondersteunen de darmfunctie en worden deels door darmbacteriën gefermenteerd.

Hierbij ontstaan onder andere korteketenvetzuren, zoals acetaat, propionaat en butyraat.

Deze stoffen zijn betrokken bij verschillende stofwisselingsprocessen en worden onderzocht vanwege hun invloed op de regulatie van ontstekingsreacties.

Daarnaast kunnen vezelrijke voedingsmiddelen bijdragen aan verzadiging en gewichtsregulatie.

Gezonde vetten

De samenstelling van voedingsvetten is eveneens relevant voor de metabole gezondheid.

Onverzadigde vetten komen onder andere voor in olijfolie, noten, zaden, avocado en vis.

Vooral omega-3-vetzuren worden onderzocht vanwege hun betrokkenheid bij de regulatie en beëindiging van ontstekingsprocessen.

Dat betekent niet dat omega-3-vetzuren bestaande ontstekingsaandoeningen zelfstandig kunnen behandelen. Het totale voedingspatroon en de verdere gezondheidssituatie blijven belangrijk.

Minder sterk bewerkte voeding

Een voedingspatroon met veel energierijke, sterk bewerkte producten kan het moeilijker maken om de energiebalans te reguleren.

Wanneer dit langdurig bijdraagt aan een toename van lichaamsvet, kan ook de kans op metabole afwijkingen en laaggradige ontstekingsactiviteit toenemen.

Het gaat daarbij niet om één afzonderlijk voedingsmiddel, maar vooral om de samenstelling van het voedingspatroon op de lange termijn.

Welke andere leefstijlfactoren beïnvloeden ontstekingsactiviteit?

Naast voeding zijn er verschillende andere factoren die invloed kunnen hebben op de metabole gezondheid en ontstekingsprocessen.

Lichamelijke activiteit: regelmatig bewegen ondersteunt de insulinegevoeligheid, hart- en vaatgezondheid en gewichtsregulatie. Bij mensen met overgewicht kan een combinatie van beweging en passende voedingsaanpassingen gunstige effecten hebben op bepaalde ontstekingsmarkers.

Slaap: onvoldoende slaap en een verstoord dag-nachtritme worden in onderzoek in verband gebracht met veranderingen in de stofwisseling en immuunregulatie.

Stress: langdurige stress kan invloed hebben op hormonale processen, gedrag, slaap en ontstekingsregulatie. De precieze effecten verschillen per persoon.

Roken en alcohol: roken en overmatig alcoholgebruik kunnen bijdragen aan verschillende gezondheidsrisico’s en ontstekingsprocessen.

Gewichtsregulatie: bij mensen met overgewicht kan een duurzame afname van overtollig lichaamsvet samengaan met verbetering van bepaalde metabole en ontstekingsgerelateerde waarden.

Een gezonde leefstijl ondersteunt dus niet alleen het lichaamsgewicht, maar ook verschillende processen die belangrijk zijn voor de stofwisseling en de gezondheid van het immuunsysteem.

Wat kan bloedonderzoek vertellen over stille ontstekingen?

Wanneer overgewicht samengaat met metabole risicofactoren, kan bloedonderzoek helpen om bepaalde aspecten van de gezondheid in kaart te brengen.

Met bloedonderzoek kunnen onder andere ontstekingsactiviteit, glucosehuishouding, bloedvetten en leverfunctie worden beoordeeld.

Dit is relevant omdat laaggradige ontstekingsactiviteit vaak samenhangt met andere processen die bij overgewicht een rol kunnen spelen.

Ontstekingsactiviteit

Met ontstekingsmarkers zoals CRP en hs-CRP kunnen bepaalde veranderingen in de ontstekingsactiviteit worden gemeten.

Een verhoogde waarde kan aanleiding zijn om verder te kijken naar mogelijke oorzaken.

De uitslag vertelt echter niet waar de ontsteking zich bevindt of waardoor deze precies wordt veroorzaakt.

Glucosehuishouding en insulineresistentie

Bij overgewicht is ook de glucosehuishouding een belangrijk aandachtspunt.

Met bloedonderzoek kan onder andere worden gekeken naar:

• Nuchtere glucose;
• HbA1c;
• Nuchtere insuline;
• HOMA-IR, een berekende schatting van insulineresistentie.

Deze markers geven verschillende soorten informatie.

Glucose en HbA1c worden gebruikt bij de beoordeling van de bloedsuikerregulatie. Nuchtere insuline en HOMA-IR kunnen in specifieke situaties aanvullende informatie geven, maar zijn niet noodzakelijk voor iedere persoon met overgewicht.

Cholesterol en leverwaarden

Overgewicht kan samengaan met veranderingen in cholesterol, triglyceriden en leverwaarden.

Een ongunstig lipidenprofiel kan bijdragen aan een verhoogd cardiovasculair risico.

Daarnaast kan bij mensen met overgewicht vetophoping in de lever voorkomen. Dit wordt tegenwoordig vaak aangeduid als metabool geassocieerde steatotische leverziekte (MASLD).

Leverenzymen zoals ALAT en GGT kunnen bij leverproblemen verhoogd zijn, maar normale waarden sluiten leververvetting niet uit.

Door verschillende bloedwaarden in samenhang te beoordelen, ontstaat een breder beeld van mogelijke metabole aandachtspunten.

De Bloed Health Check van Perfect Lab

Perfect Lab biedt de Bloed Health Check aan: een uitgebreid bloedonderzoek dat inzicht geeft in verschillende belangrijke gezondheidsmarkers.

Het onderzoek omvat standaard 33 bloedwaarden, waaronder markers voor:

• De bloedsuikerhuishouding;
• Cholesterol en triglyceriden;
• De lever- en nierfunctie;
• Vitamines en mineralen;
• Het bloedbeeld;
• Ontstekingsactiviteit.

CRP standaard inbegrepen

Binnen de Bloed Health Check wordt CRP standaard gemeten.

Deze marker geeft informatie over ontstekingsactiviteit in het lichaam en kan, samen met andere onderzoeksresultaten, helpen om mogelijke aandachtspunten te herkennen.

Omdat CRP door verschillende omstandigheden kan worden beïnvloed, moet een afwijkende waarde altijd in de juiste context worden beoordeeld.

Aanvullende ontstekingsmarkers

Wil je bepaalde ontstekingsprocessen uitgebreider laten beoordelen? Dan kan de Bloed Health Check worden aangevuld met extra biomarkers.

Perfect Lab biedt de volgende aanvullende ontstekingsmarkers aan:

• hs-CRP: een gevoelige CRP-meting die onder andere wordt gebruikt bij aanvullende cardiovasculaire risicobeoordeling.
• BSE: geeft indirect informatie over ontstekingsactiviteit via de bezinkingssnelheid van rode bloedcellen.
• Fibrinogeen: een eiwit dat betrokken is bij bloedstolling en kan stijgen bij ontstekingsreacties.
• TNF-alfa: een cytokine dat betrokken is bij ontstekingsprocessen en immuunactivatie.
• Interleukine-6 (IL-6): een cytokine dat een rol speelt bij de aansturing van ontstekingsreacties en de productie van CRP.

Deze aanvullende bepalingen zijn niet voor iedereen noodzakelijk. Vooral TNF-alfa en IL-6 zijn specialistische markers waarvan de klinische betekenis bij algemene screening beperkt is.

Welk onderzoek past bij jouw situatie?

Wil je een breder beeld krijgen van je metabole gezondheid en algemene ontstekingsactiviteit? Dan kan de Bloed Health Check een geschikt uitgangspunt zijn.

Wanneer er specifieke medische vragen bestaan over laaggradige ontstekingsactiviteit of cardiovasculair risico, kan een aanvullende hs-CRP-bepaling soms relevant zijn.

BSE, fibrinogeen, TNF-alfa en IL-6 beantwoorden andere vragen en zijn vooral interessant wanneer hiervoor een gerichte aanleiding bestaat.

De gezondheidsadviseurs van Perfect Lab kunnen je helpen om de verschillende onderzoeksmogelijkheden te begrijpen en te bespreken welke bepalingen aansluiten bij jouw wensen. Plan hier een gratis consult. 

Wanneer is het verstandig om naar de huisarts te gaan?

Overgewicht en laaggradige ontstekingsactiviteit kunnen samenhangen met verschillende gezondheidsrisico’s, maar een afwijkende bloedwaarde betekent niet automatisch dat er sprake is van een aandoening.

Wanneer bloedwaarden duidelijk verhoogd zijn of herhaaldelijk afwijkend blijven, is het verstandig om de uitslagen met de huisarts te bespreken.

Dat geldt zeker wanneer je daarnaast last hebt van onverklaarde koorts, aanhoudende vermoeidheid, onbedoeld gewichtsverlies, gewrichtsklachten of andere aanhoudende symptomen.

Ook bij een verhoogde bloeddruk, afwijkende bloedsuikerwaarden of een ongunstig cholesterolprofiel kan medische beoordeling nodig zijn.

Bloedonderzoek kan aanvullende informatie geven over bepaalde gezondheidsprocessen, maar vervangt geen medische diagnose of behandeling.

Conclusie

Overgewicht gaat regelmatig samen met chronische laaggradige ontstekingsactiviteit. Vooral veranderingen in het vetweefsel, de aanwezigheid van immuuncellen en de productie van ontstekingsstoffen spelen hierbij een rol.

Deze ontstekingsprocessen worden in verband gebracht met insulineresistentie, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Toch is de relatie complex en betekent overgewicht niet automatisch dat iemand verhoogde ontstekingswaarden heeft.

Met bloedonderzoek kunnen verschillende aspecten van ontstekingsactiviteit en metabole gezondheid worden bekeken.

De Bloed Health Check van Perfect Lab bevat standaard CRP en geeft daarnaast inzicht in onder andere glucose, cholesterol en leverfunctie. Wanneer daar een gerichte aanleiding voor is, kan het onderzoek worden uitgebreid met hs-CRP, BSE, fibrinogeen, TNF-alfa en interleukine-6.

Een gevarieerd voedingspatroon, regelmatige beweging, voldoende slaap en passende gewichtsregulatie zijn belangrijke onderdelen van het ondersteunen van de metabole gezondheid.

Door bloedwaarden in de juiste context te beoordelen, kunnen mogelijke gezondheidsrisico’s en aandachtspunten beter worden herkend.

Veelgestelde vragen over overgewicht en stille ontstekingen

Kan overgewicht ontstekingen veroorzaken?

Overgewicht, vooral een verhoogde hoeveelheid visceraal buikvet, kan samengaan met veranderingen in het vetweefsel en de activiteit van immuuncellen. Daardoor kan langdurige laaggradige ontstekingsactiviteit ontstaan. Niet iedereen met overgewicht heeft echter verhoogde ontstekingswaarden.

Wat zijn stille ontstekingen?

Stille ontstekingen zijn langdurige, laaggradige ontstekingsprocessen die meestal geen duidelijke symptomen veroorzaken. Ze worden onder andere onderzocht in relatie tot overgewicht, insulineresistentie en hart- en vaatziekten.

Welke ontstekingswaarde is belangrijk bij overgewicht?

CRP is een veelgebruikte algemene ontstekingsmarker. Hs-CRP kan bij specifieke vragen aanvullende informatie geven over laaggradige ontstekingsactiviteit en cardiovasculair risico. Geen van beide markers kan zelfstandig vaststellen of overgewicht de oorzaak van een ontsteking is.

Wat is het verschil tussen CRP en hs-CRP?

CRP en hs-CRP meten hetzelfde eiwit. Het verschil zit in de gevoeligheid van de analysemethode. Hs-CRP kan lagere concentraties nauwkeuriger meten en wordt daarom onder andere gebruikt bij cardiovasculaire risicobeoordeling.

Zijn TNF-alfa en interleukine-6 belangrijk bij overgewicht?

TNF-alfa en IL-6 spelen een rol bij ontstekingsprocessen in het vetweefsel. Ze zijn wetenschappelijk relevant voor het begrijpen van de relatie tussen overgewicht en metabole gezondheid. 

Kunnen ontstekingswaarden dalen door afvallen?

Bij mensen met overgewicht kan een duurzame vermindering van overtollig lichaamsvet samengaan met een daling van bepaalde ontstekingsmarkers, waaronder CRP. Het effect verschilt per persoon en wordt mede beïnvloed door voeding, lichamelijke activiteit en andere gezondheidsfactoren.

Welke bloedwaarden onderzoekt de Bloed Health Check?

De Bloed Health Check van Perfect Lab onderzoekt standaard 33 bloedwaarden, waaronder CRP, glucose, HbA1c, cholesterol en verschillende lever- en nierwaarden. Het onderzoek kan worden uitgebreid met aanvullende ontstekingsmarkers zoals hs-CRP, BSE, fibrinogeen, TNF-alfa en IL-6.

Disclaimer

Deze informatie is bedoeld als algemene gezondheidsinformatie en vervangt geen medisch advies. Heb je ernstige, plotselinge of aanhoudende klachten, of twijfel je over je gezondheid? Neem dan contact op met je huisarts of behandelend arts.

Een bloedonderzoek van Perfect Lab geeft inzicht in specifieke gezondheidswaarden, maar stelt geen diagnose. Ontstekingsmarkers moeten altijd in samenhang met andere onderzoeksresultaten en persoonlijke omstandigheden worden beoordeeld.

Bronnen

Turner, L., Wanasinghe, A. I., Brunori, P., & Santosa, S. (2025). Is Adipose Tissue Inflammation the Culprit of Obesity-Associated Comorbidities?. Obesity reviews: an official journal of the International Association for the Study of Obesity, 26(11), e13956. https://doi.org/10.1111/obr.13956

National Institutes of Health (2026). Understanding Obesity-Induced Inflammation. https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/understanding-obesity-induced-inflammation

Nederlandse Vereniging voor Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde. (z.d.). Zoek een test. Alles over testen. https://www.allesovertesten.nl/zoek-een-test

Perfect Lab. (z.d.). Kwaliteitsdocumenten [Interne documentatie].