Onze darmen worden ook wel ons ‘tweede brein’ genoemd en dat is niet voor niets. Er bestaat een duidelijke connectie tussen ons brein en onze darmen. De verbinding tussen onze darmen en hersenen wordt ook wel de darm-hersen-as genoemd. Het wordt steeds duidelijker hoe belangrijk gezonde darmen zijn voor zowel de fysieke als de mentale gezondheid.

Onderwerpen in dit artikel:

• De relatie tussen de darmen en de hersenen
• Het belang van een gezond microbioom
• Hoe zorg je voor een gezond microbioom?

De relatie tussen de darmen en de hersenen

Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. Daarin bevinden zich miljarden neuronen die continu met elkaar communiceren. Naast het centrale zenuwstelsel bevindt zich in de darmen het enterische zenuwstelsel dat minstens net zoveel neuronen bevat. De hersenen en het brein staan door middel van deze zenuwstelsels constant met elkaar in contact. De hersenen geven informatie aan de darmen. Hierdoor wordt informatie over onder andere de spijsvertering, opname van voedingsstoffen en bewegingen van de darm overgebracht. Daarnaast worden in de darmen verschillende hormonen zoals bijvoorbeeld serotonine geproduceerd die de hersenen kunnen beïnvloeden en daarmee invloed kunnen hebben op het humeur. De darmbacteriën zijn van grote invloed op de signalen die worden afgegeven.

Het belang van een gezond microbioom

De darmen bevatten zo’n 2 kilo aan bacteriën die gezamenlijk het microbioom vormen. Het microbioom speelt een belangrijke rol bij een goede werking van de hersen-darm-as. Het microbioom is verantwoordelijk voor het produceren van neurotransmitters, de boodschappers die weer verantwoordelijk zijn voor het uitwisselen van informatie tussen de zenuwcelen. Een onevenwichtig microbioom kan zorgen voor verandering in de productie van neurotransmitters en daarmee voor een verstoorde communicatie tussen de darmen en de hersenen. Dit kan leiden tot uiteenlopende ongemakken zoals spijsverteringsproblemen, vermoeidheid, stemmingswisselingen en cognitieve problemen.

Hoe zorg je voor een gezond microbioom?

Een gezond microbioom is van belang voor een goede gezondheid en goed werkende hersenen. Verschillende signalen kunnen duiden op een verstoord microbioom zoals problemen met de spijsvertering, huidproblemen, vermoeidheid, een verminderd immuunsysteem of stemmingswisselingen. Het regelmatig laten uitvoering van een ontlastingonderzoek kan waardevol inzicht geven in de gezondheid van je microbioom.

Voor het in evenwicht brengen van je microbioom of behoud van een evenwichtig microbioom kun je verschillende maatregelen nemen.

Een gezond voedingspatroon: Een gezond microbioom is gebaat bij een gezond voedingspatroon. Zorg voor een vezelrijk dieet voorzien van groenten, fruit, volle granen en peulvruchten die de groei van gunstige bacteriën beïnvloeden. Vermijd bewerkte en suikerrijke voedingsmiddelen welke juist de groei van slechte bacteriën stimuleren.
Probiotica en prebiotica: Probiotica en prebiotica kunnen bijdragen aan een gezond evenwicht in de darmen. Probiotica bevinden zich in gefermenteerde voedingsmiddelen zoals kefir, kimchi en yoghurt. Prebiotica komen bijvoorbeeld voor in uien, prei, knoflook en banaan.
Beperkt stress en beweeg: Stress kan het evenwicht in het microbioom verstoren. Zorg voor manieren om stress te verminderen met behulp van yoga, mediatie, ademhalingsoefeningen of andere ontspanningstechnieken. Daarnaast kan regelmatige lichaamsbeweging een gezond microbioom en daarmee de werking van de darm-hersen-as juist ondersteunen.
Voldoende slaap: Ook voldoende slaap is van groot belang voor een gezond microbioom Slaaptekort kan het evenwicht in het microbioom negatief beïnvloeden.

Tot slot

Een gezond microbioom is essentieel voor het behoud van een evenwichtige darm-hersen-as en daarmee voor de fysieke en mentale gezondheid. Besteed aandacht aan je darmgezondheid door regelmatig onderzoek, een gezond en gevarieerd dieet en voldoende ontspanning en beweging.