Urinezuur
Urinezuur ontstaat bij de afbraak van purines — stoffen die vrijkomen wanneer lichaamscellen worden opgeruimd.
De lever zet purines om in urinezuur, dat vervolgens via het bloed naar de nieren en darmen wordt getransporteerd en uitgescheiden.
Wanneer deze balans wordt verstoord, kan het urinezuurgehalte in het bloed te hoog worden, wat verschillende gezondheidsklachten kan veroorzaken.
Hoe ontstaat een te hoog urinezuurgehalte?
Een te hoog urinezuurgehalte kan ontstaan door een verstoorde balans tussen aanmaak en afvoer:
- Verminderde nierfunctie (bijv. door medicatie) die de afvoer belemmert
- Versnelde celafbraak die leidt tot verhoogde aanmaak van urinezuur
- Overgewicht, alcoholgebruik en stofwisselingsproblemen
- Voeding rijk aan purines, zoals spiervlees (rund, lam, varken), orgaanvlees, kreeft, garnalen en sommige vissoorten
De gevolgen van verhoogd urinezuur
Een overschot aan urinezuur kan leiden tot:
- Jicht: een reumatische aandoening waarbij urinezuurkristallen neerslaan in gewrichten
- Nierstenen: kristallen kunnen groter worden en urinewegen blokkeren, wat hevige pijnaanvallen veroorzaakt
- Pijnlijke gewrichten: vaak ’s nachts, met zwelling, roodheid en warmtegevoel
- Knobbeltjes onder de huid: tophi genaamd, gevormd door urinezuurkristallen
Urinezuurgehalte op peil houden
Om klachten als jicht en nierstenen te voorkomen, zijn de volgende leefstijlmaatregelen aan te raden:
- Drink voldoende water om je nieren goed te laten spoelen
- Beperk purinerijke voeding zoals rood vlees, orgaanvlees en schaal- of schelpdieren
- Laat alcohol en suikerrijke frisdranken staan — fructose verhoogt de aanmaak van urinezuur
- Gebruik magere zuivel om de uitscheiding van urinezuur te bevorderen
- Zorg voor voldoende vitamine C om kristallisatie in gewrichten te helpen voorkomen
- Eet antioxidantenrijke voeding zoals groenten en fruit om urinezuur beter af te voeren
Een goede balans in voeding, hydratatie en leefstijl helpt het urinezuurgehalte laag te houden en gezondheidsklachten te voorkomen.