Diabetes, ook wel suikerziekte genoemd, is een chronische aandoening waarbij het lichaam niet in staat is om de bloedsuikerspiegel goed te reguleren. Het is één van de meest voorkomende chronische ziekten in Nederland. In totaal hebben zo’n 1,2 miljoen Nederlanders diabetes en hebben naar schatting tussen de 1,3 en 1,5 mensen prediabetes, dit is een voorfase van diabetes [1]. Mensen met diabetes lopen een groot risico op gezondheidsproblemen.
Onderwerpen in dit artikel:
- Hoe ontstaat diabetes?
- Gezondheidsproblemen als gevolg van diabetes
- Risico’s en maatregelen
Hoe ontstaat diabetes?
Er zijn twee typen diabetes, type 1 en 2. Er zijn in Nederland ruim 100.000 mensen met diabetes type 1 [2]. Dit is een auto-immuunziekte waarbij het lichaam de insuline producerende cellen in de alvleesklier aanvalt en vernietigt. Hierdoor produceert het lichaam weinig tot geen insuline. De exacte oorzaak van diabetes type 1 is niet bekend. Diabetes type 2 komt vaker voor, meer dan 1 miljoen mensen lijden aan type 2 [2]. Bij diabetes type 2 produceert het lichaam onvoldoende insuline of is het minder gevoelig voor insuline, waardoor het de bloedsuikerspiegel niet kan reguleren. Diabetes type 2 wordt in veel gevallen geassocieerd met leefstijl- en omgevingsfactoren. Factoren die de kans op het ontstaan van diabetes type 2 kunnen vergroten zijn een ongezond eetpatroon, gebrek aan beweging, een hoge bloeddruk en hoog cholesterol. Daarnaast kunnen ook genetische factoren en leefstijl een rol spelen.
Gezondheidsproblemen als gevolg van diabetes
Diabetes kan zowel op korte als lange termijn voor gezondheidsproblemen zorgen. Op korte termijn kun je last krijgen van hypo’s. Dit is een sterke daling van de bloedsuikerspiegel. Hypo’s kunnen veel invloed hebben op je lichaam en ook gevaarlijk zijn. Daarnaast kan door diabetes schade aan bloedvaten en zenuwen ontstaan als gevolg van de schommelingen in de bloedsuikerspiegel. Hierdoor kunnen weer andere complicaties ontstaan. Veelvoorkomend zijn hart- en vaatziekten, nierschade, last van de voeten, oogproblemen, mondcomplicaties, maag- en darmproblemen, huidproblemen, slaapproblemen en mentale problemen.
Risico’s en maatregelen
In geval van een ongezonde leefstijl kan diabetes geleidelijk ontstaan. Veel mensen weten dan ook niet dat ze lijden aan (pre)diabetes. Op een gegeven moment kunnen klachten ontstaan zoals vermoeidheid, dorst en veel plassen, wondjes die slecht genezen, misselijkheid, last van de ogen of kortademigheid. Omdat diabetes op de lange termijn maar in sommige gevallen ook op korte termijn ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, is het belangrijk om preventieve maatregelen te nemen:
Een gezond eetpatroon: Zorg voor een gevarieerd dieet rijk aan fruit, groenten, volkoren producten, en vermijd overmatige suiker- en vetinname.
Regelmatige beweging: Streef naar dagelijks minimaal 30 minuten matig-intensieve fysieke activiteit, zoals wandelen, fietsen of zwemmen.
Gewichtsbeheersing: Zorg voor een gezond gewicht door de juiste balans tussen calorie-inname en verbranding.
Regelmatige bloedonderzoeken: Bloedonderzoek speelt een cruciale rol bij het vroegtijdig opsporen en monitoren van diabetes. Laat daarom regelmatig je bloedsuikerspiegel controleren, vooral wanneer je in een risicogroep valt. Naast je bloedsuiker is HbA1c een belangrijke waarde en indicator voor de ontwikkeling van diabetes. Deze waarde geeft inzicht in de gemiddelde suikerwaarde van de afgelopen 3 maanden.
Conclusie
Diabetes is een ernstige chronische ziekte die wereldwijd en in Nederland steeds vaker voorkomt. De ziekte kan zich onopgemerkt ontwikkelen, maar door je bewust te zijn van de risicofactoren en preventieve maatregelen te nemen, kun je het risico op het ontstaan van diabetes aanzienlijk verminderen. Gezonde leefgewoonten en regelmatige medische controles zijn van groot belang om het ontstaan van diabetes voor te zijn of onder controle te houden.
